Vrouwen met een kinderwens laten zich massaal met Deens zaad bevruchten, omdat Nederlandse spermabanken met een groot tekort aan donoren kampen.

Vijf van de negen spermabanken insemineren vrouwen met sperma dat via internet in het buitenland is besteld. Bij deze klinieken staan al meer buitenlandse donoren geregistreerd (ruim 320) dan in heel Nederland. Het gros daarvan komt uit Denemarken, waar de twee grootste spermabanken ter wereld staan. Dat blijkt uit onderzoek van deze krant.

Nederland kampt al jaren met een groot tekort aan spermadonoren. Momenteel staan bij de negen spermabanken 297 actieve Nederlandse donoren geregistreerd, blijkt uit cijfers die deze krant opvroeg. Maar jaarlijks kloppen naar schatting minstens 1000 nieuwe vrouwen aan voor een behandeling.In veel klinieken lopen de wachttijden op. Die variŽren nu van 2 maanden tot 1,5 jaar.

Voor Deens donorzaad is geen wachttijd. Na de bestelling wordt dat binnen enkele weken bezorgd. De klinieken verwachten dat het gebruik van Deens donorzaad alleen maar toeneemt. De Deense spermabank Cryos, de grootste ter wereld, levert sinds 2002 aan Nederlandse vrouwen. Dat resulteerde tot nu toe in 868 zwangerschappen. ,,Dat neemt met de jaren toe'', zegt directeur Ole Schou.

Alleen al dit jaar zijn 103 vrouwen met het Deense zaad zwanger geworden. ,,We verwachten dat dit er 150 of misschien 200 worden.'' Denemarken heeft een groot aantal donoren, het afstaan van sperma is daar minder een taboe, aldus Schou. De Denen vormen volgens hem een 'kleine sociale gemeenschap' die bereid is te delen: ,,Wij hebben ook het hoogste percentage bloeddonoren in de wereld."

De klinieken in Groningen, Amsterdam, Arnhem en Voorburg weigeren sperma van buitenlandse donoren, omdat moeilijk te controleren is hoeveel kinderen van een donor er wereldwijd rondlopen. Cryos exporteert het zaad naar ruim 80 landen. In Nederland mag een donor maximaal 25 donorkinderen hebben.

Al is ook hier het systeem niet waterdicht: bij gebrek aan centrale registratie kan een donor in meerdere klinieken 25 kinderen verwekken. De beroepsvereniging van gynaecologen (NVOG) eist dat de Stichting donorgegevens kunstmatige bevruchting - die de registratie van donoren en kinderen per kliniek bijhoudt - de gegevens aan elkaar gaat koppelen.

Campagnes om meer donoren in Nederland te werven hebben tot nu toe geen resultaat gehad, betreurt de werkgroep spermabanken van de NVOG. De klinieken denken nu aan een overheidsspotje waarin twee ouders vertellen hoe blij ze zijn met hun spermadonor, een succes in Groot-BrittanniŽ.