Amerikaanse wetenschappers hebben na vijftien jaar zoeken het knaagdier Zenkerella op het eiland Bioko in Equatoriaal-Guinea gevonden. Het is een van de weinige zoogdiersoorten waar we nog niets van af weten. Geen enkele specialist had ze tot nu toe in levende lijve gezien.

De Zenkerella is een 'levend fossiel', een diersoort die volgens de wetenschappers nauwelijks geŽvolueerd lijkt te zijn in de afgelopen 49 miljoen jaar. Het komt dus dichtbij een dier uit de prehistorie maar loopt nog gewoon rond, in tegenstelling tot bijvoorbeeld dinosauriŽrs.

Op het eerste gezicht lijkt het dier familie te zijn van de vliegende eekhoorn, maar ze verschillen van elkaar op meerdere punten. Het gebit van de Zenkerella is compleet anders, ze hebben schubben op hun staart en in tegenstelling tot de vliegende eekhoorn kan de Zenkerella niet op de wind zweven. Daarom is de Zenkerella een unieke diersoort, zeggen de wetenschappers tegen Washington Post.

Wetenschapper Erik Seiffert begon vijftien jaar geleden zijn zoektocht naar een levende, volledig intacte Zenkerella. Voor de recente ontdekking waren er slechts fossielen van een gehele Zenkerella beschikbaar. Kleine lichaamsdelen waren wel opgeslagen in collecties verspreid over de hele wereld. Maar dat was te weinig om onderzoek naar de soort te kunnen doen.

Seiffert was ervan overtuigd dat er nog levende exemplaren bestonden en kwam uit op het het eiland Bioko in Equatoriaal-Guinea. Daar vroeg hij zijn collega David Fernandez of hij naar het dier uit kon kijken.

Fernandez had nog nooit van de soort gehoord, maar Seiffert hield vol dat daar al eerder Zenkerellas waren gespot. Fernandez vroeg daarom aan de inwoners van het eiland, waarvan de meeste jagers zijn, om het meteen te melden wanneer er een in hun vallen liep. Er ging een jaar voorbij voordat Fernandez een belletje van een jager kreeg dat er drie Zenkerellas waren gevangen.

Volgens dierecoloog Kees van Gestel is de ontdekking van een 'levend fossiel' altijd een belangrijke ontdekking voor biologen. ,,Er worden wel vaker diersoorten ontdekt die uitgestorven gewaand waren maar waar toch nog levende exemplaren van zijn. Maar de ontdekking van een levend fossiel is heel interessant. Het bestuderen van deze dieren zorgt voor meer inzicht in hoe en waarom levende wezens evolueren en zich opsplitsen in aparte soorten."

Ook kan het gevolgen hebben voor de manier waarop wij de eekhoorn zien. van Gestel: ,,Het kan bijvoorbeeld zomaar dat de ontdekking van de Zenkerella de indeling van dieren onder de noemer 'eekhoorn' verandert. Dus dat we iets al die tijd een eekhoorn hebben genoemd, maar dat het eigenlijk tot de Zenkerella soort blijkt te horen."

Het huidige gebrek aan kennis over de Zenkerella is echter een groot probleem. ,,Deze kleine, obscure diertjes krijgen niet de aandacht van de wetenschap die ze nodig hebben," zegt Seiffert. Omdat wetenschappers nog niets weten over de Zenkerella, zoals waar ze leven of hoeveel er zijn, weten ze ook niet of de dieren met uitsterven bedreigd zijn en of ze internationale bescherming verdienen. Aangezien het leefgebied van de Zenkerella bedreigd wordt door ontbossing, is het volgens Seiffert en zijn collega's belangrijk dat ze snel meer te weten komen over de soort.
Foto