Bladgroenten als boerenkool, broccoli, spruitjes en kool kunnen worden ingezet om giftige metalen uit verontreinigde grond te winnen voor toepassing in medische technologieën en energieprojecten. Dat blijkt uit onderzoek van de Universiteit van Queensland in Australië. Alledaagse voedingsgewassen zijn onder de juiste omstandigheden ‘hyperaccumulatoren’ die giftige, maar waardevolle metalen uit verontreinigde grond kunnen opnemen.

Dat alledaagse bladgroenten meer uit de bodem halen dan mineralen, is al langer bekend. Ook bodemverontreiniging vindt zijn weg naar boven, waardoor bladgroenten soms metalen bevatten die we niet op ons bordje willen.

Verbouw je groenten voor consumptie, dan doe je dat dus liever niet op vervuilde grond. Maar wat als je de redenering omdraait, en bladgroenten juist op verontreinigde bodem plaatst om die verontreiniging aan de grond te onttrekken? Dan blijkt dat alledaagse groenten zich prima lenen om enerzijds de bodem te saneren, maar ook om het giftige maar gewilde thallium uit de grond te halen. Thallium wordt gebruikt in medische technologie, in halfgeleiders en bij het maken van optisch glas voor microscopen en dergelijke.

Het proces om via planten metalen uit de bodem te halen heet 'Fytomijnbouw', een manier van grondstofwinning die veel minder milieubelastend is dan traditionele mijnbouwmethoden. Wetenschappers van de Universiteit van Queensland identificeerden een groep planten die hier zeer geschikt voor is, doordat zij zware metalen via hun wortels opnemen en in hun weefsel opslaan.

Daarbij vielen de planten uit de familie Brassicaceae met name op. Boerenkool, broccoli, bloemkool en spruitjes blijken zeer geschikt. Het thallium wordt langs de nerven in de bladeren in gekristalliseerde vorm opgeslagen, wat het geschikt maakt om via metallurgische methoden te 'winnen'.

Het zijn in wetenschappelijk jargon 'hyperaccumulatoren' met grote potentie voor fytomijnbouw en, mogelijk, een duurzame thalliumvoorziening, zegt onderzoeker Amelia Corzo-Remigio, de geochemicus die het onderzoek leidde. Sprekend over verontreiniging is zij optimistisch. 'Het lijkt erop dat planten uit de Brassicaceae-familie een deel van de oplossing kunnen zijn.'