Tranen van vreugde, hartjes in allerlei kleuren en confetti. Emoji’s. Heel wat mensen gebruiken ze om online te communiceren. Maar waarom doen ze dat en wat betekenen die icoontjes eigenlijk?

Het was vorige week Wereld Emojidag. Dat deze dag op 17 juli valt, is geen toeval. Dit is namelijk de datum die op het kalendericoontje (📅) staat.

Emoji’s vinden hun oorsprong in Japan. In 1999 kreeg Shigetaka Kurita van telecombedrijf NTT Docomo de opdracht om een set icoontjes te ontwerpen. Het bedrijf bood destijds al mobiel internet aan. Dit gaf gebruikers de mogelijkheid e-mails te versturen vanaf hun telefoon. Er was alleen één restrictie: een mail mocht uit niet meer dan 250 tekens bestaan. De emoji’s moesten ervoor zorgen dat gebruikers meer informatie over konden dragen, zonder daar meer woorden voor te gebruiken.

Inmiddels zijn emoji’s niet meer weg te denken. Ze zijn een onderdeel geworden van onze online communicatie en we gebruiken ze op allerlei platformen om emoties en expressies over te brengen die anders niet zichtbaar zijn. Al zijn emoji’s niet altijd zo onschuldig als ze lijken, waarschuwen Digiwijzer en onderwijsvoorlichtingopscholen.nl. Vooral jongeren kennen nog wel eens verborgen betekenissen toe aan de icoontjes.

Om ouders en scholen te helpen deze ’codetaal’ te begrijpen, hebben de beide platforms het Emoji-woordenboek geïntroduceerd. Daarmee worden de betekenissen van veelgebruikte dubbelzinnige icoontjes inzichtelijk. Dit moet het signaleren van online pestgedrag, haatdragende boodschappen en gesprekken over het gebruik van verboden middelen eenvoudiger maken.

Zo zijn er emoji’s die complete zinnen kunnen vervangen. Zo wordt wanneer iets grappig is een doodshoofd (💀) gebruikt om aan te geven dat iemand ’zich dood lacht’. Wie een bij (🐝) stuurt, laat weten ’erbij te zijn’. Met een pet (🧢) wordt aangegeven dat iemand liegt. Ook de rode vlag (🚩) heeft een betekenis. Deze emoji wordt voornamelijk in context van daten en relaties gebruikt als waarschuwingssignaal bij ongezond gedrag, controlerende patronen en potentieel gevaarlijke situaties.

Icoontjes kunnen ook gelinkt worden aan uiterlijke kenmerken. De aubergine (🍆) wordt door jongeren gebruikt om het mannelijk geslachtsdeel aan te duiden. De perzik (🍑) wordt gebruikt als alternatief voor het woord ’billen’.

Ook om te spreken over verdovende middelen, zowel softdrugs als harddrugs, worden emoji’s ingezet. Zo staat de paddenstoel (🍄) voor paddo’s, het paardenhoofd (🐴) voor ketamine, het sneeuwvlokje (❄️) voor cocaïne en de draak (🐉) voor heroïne. Om wiet aan te duiden wordt vaak de kruid-emoji (🌿) gebruikt, meestal in combinatie met een vlam (🔥) of een ademwolk (💨).

Al worden de bovenstaande emoji’s niet altijd met een dubbele betekenis verstuurd, benadrukt onderwijsvoorlichtingopscholen.nl. Het blijft volgens deze website belangrijk om te kijken naar de context van een bericht, om te kunnen begrijpen wat de bedoelingen ervan zijn.

Het emojipakket wordt nog geregeld uitgebreid. Denk aan het beschikbaar maken van meerdere diverse huidskleuren en haarkleuren bij bestaande pictogrammen, of het introduceren van nieuwe icoontjes.

Emojipedia heeft een top vijf gemaakt van de populairste nieuwe emoji’s in 2026. Plek vijf is voor de schatkist, de balletdanseres staat op de vierde plaats en de derde plek is voor de fight cloud. De orka heeft een tweede plaats behaald, want de populairste nieuwe emoji is die met het vervormde gezicht: een gele smiley met heel grote, uitpuilende ogen.

Welke emoji’s wereldwijd het meest gebruikt worden? Dat staat vermeld in de Emojitracker. Bovenaan, staat met een ruime meerderheid, het rode hart (❤️). Ook het groene vinkje (✅), het huilende gezicht (😭), de sterretjesemoji (✨) en de smiley met tranen van vreugde (😂) worden veel gebruikt.

Ook de lezers van deze krant gebruiken graag emoji’s, hebben zij op sociale media laten weten. Vooral emoji’s met hartjes (❤️😘🥰🖤), blozende wangen (😊🤗🤭), samenzijn (👥) en het aapje met de handen voor de ogen (🙈) worden geregeld verstuurd. Dan zijn er nog de pictogrammen die duiden op frustratie (🙄😭), nonchalance (💅) en leugenachtig gedrag (🧢). Maar ook handgebaren (👍🏻🤘🏻💪🏻) en icoontjes die passen bij het hebben van lol (😜😂💀🎉) komen voorbij.