De Amerikaanse ‘economische oorlog’ met Iran kan mogelijk vervelende gevolgen hebben voor een van de beroemdste Spaanse gerechten: de paella. De rode stampers van de saffraankrokus (Crocus sativus) geven de kenmerkende gele kleur aan het rijstgerecht. Iran levert ruim 90 procent van alle saffraan ter wereld, terwijl Spanje de grootste importeur ter wereld is. ‘We proberen mogelijke toekomstige problemen voor te zijn.’

Vorige week kondigde de Amerikaanse minister van Financiën, Scott Bessent, een 'economische oorlog' met Iran aan om het land zo financieel zo veel mogelijk te isoleren in de hoop te voorkomen dat het land een kernwapen kan bemachtigen. De Amerikaanse president Donald Trump wil daarmee niet alleen Iran zelf maar ook landen die zakendoen met Iran pakken, zo staat in de plannen van 'Operation Economic Outcast'.

Als grootste afnemer van Iraanse olie zal China hier vermoedelijk het meeste last van krijgen, omdat het land hiermee de facto de grootste handelspartner van Iran is. Naast China zijn Irak, de Verenigde Arabische Emiraten en Turkije de belangrijkste zakelijke partners van Iran. 'Op die landen kunnen de Verenigde Staten natuurlijk wel de pijlen richten', zei BNR's huiseconoom Han de Jong daar eerder over.

Spanje, door Trump eerder 'vreselijke bondgenoot' en een 'verloren zaak' genoemd, lijkt echter ook een knauw te krijgen door de nieuwe sancties. Iran is de grootste producent van saffraan ter wereld. Iran beschouwt saffraan daarom als een 'strategisch nationaal bezit'.

Van de ruim 400 ton die jaarlijks wordt geproduceerd in de wereld, komt ruim 90 procent uit Iran, zo schrijft El País: tussen de 360 en 380 ton per jaar. Daarvan gaat ruim 10 procent jaarlijks naar Spanje, waarmee dat land de grootste importeur van het 'rode goud' ter wereld is. Van oudsher is Spanje zelf ook een saffraanproducent, maar tegenwoordig komt slechts 350 kilo saffraan jaarlijks van Spaanse bodem, minder dan 0,1 procent van de wereldproductie.

De productie van saffraan is buitengewoon kostbaar, mede omdat de stampers alleen met de hand geplukt kunnen worden. Ook zijn er minimaal 25.000 bloemen nodig voor één kilo saffraan. Authentieke Spaanse saffraan, gelabeld als D.O. Azafrán de La Mancha, kost gemiddeld zo'n 10.000 euro per kilo, bijna 9 keer zoveel als saffraan uit Iran.

Het honderd jaar oude bedrijf Carmencita is een van de grootste specerijenbedrijven van Spanje en leverancier van grote supermarktketens als Mercadona en importeert momenteel drie tot vier ton saffraan per jaar. Vrijwel alles daarvan komt uit Iran en is bestemd voor de Spaanse markt.

Volgens een woordvoerder van Mercadona is er vooralsnog geen sprake van een tekort. 'We bevinden ons in een veranderlijke situatie en denken dat het te vroeg is om gevolgen te voorspellen die zich nog niet hebben voorgedaan.' Over de huidige voorraad wil het concern niks zeggen, wel erkent het dat alternatieve transportroutes via andere landen zijn onderzocht en dat het heeft geëxperimenteerd met saffraan uit andere markten. 'We proberen mogelijke toekomstige problemen voor te zijn en bevoorradingsproblemen te voorkomen', aldus Navarro.

Een afsluiting van de Iraanse aanvoer kan leiden tot 'een onderbreking van de bevoorrading wereldwijd', zegt Carlos Fernández, voorzitter van de Spaanse saffraanproducentenorganisatie OPAZ in de krant. Landen als India, Pakistan en China zijn begonnen hun productie op te voeren, maar 'hebben nog altijd niet de capaciteit om Iran te vervangen'.