Duizenden kankerpatiŽnten verliezen tijdelijk hun vingerafdruk na een chemo, ontdekten onderzoekers. Dat kan tot gedoe leiden bij de douane of het poortje van de sportschool.
Een opmerking van een stagiair bij de politie leidde tot deze ontdekking. Zij vond het gek dat haar zieke opa na zijn chemo de deur op zijn werk niet meer kon openen. Zijn vingerafdruk werd niet herkend. Wat volgde was een driejarig onderzoek van de politie Den Haag en het Erasmus MC, waarbij de vingerafdrukken van 150 kankerpatiŽnten voor, tijdens en na hun behandeling werden bestudeerd. De uitkomst is opmerkelijk. Bij ťťn op de zeven verdwijnt het reliŽf op de vingertoppen.

Veel patiŽnten hebben niet door dat hun vingerafdruk is verdwenen, vertelt internist-oncoloog Ron Mathijssen. ,,Dat kan tot problemen leiden met identificatie. We kennen een voorbeeld van een patiŽnt die een paspoort wilde aanvragen, maar de afdruk keer op keer opnieuw moest doen. Maar denk ook aan problemen bij de douane in de VS, het openen van de mobiel of de deur van de crŤche."

Het gaat - voor zover bekend - alleen op voor patiŽnten die worden behandeld met Capecitabine, een van de meest gebruikte chemo-tabletten ter wereld. Dit middel wordt jaarlijks gebruikt onder 32 duizend Nederlanders met borst- of dikke darmkanker.

Het lijnenpatroon zit diep verankerd in de huid. Het lijkt erop dat de chemo de bovenlaag aantast. Het reliŽf herstelt na twee tot vier weken. Ook bij een snee of schaafwond komt hetzelfde patroon terug.

De gladde vingers zijn tijdelijk. Twee tot vier weken na afloop van de behandeling komt het reliŽf ongewijzigd terug. ,,Dat was voor ons de meest spannende vraag, maar het is dus niet mogelijk om als gevolg van de behandeling een andere identiteit aan te nemen," zegt rechercheur Sebastiaan Veelenturf van de politie Den Haag. In die paar 'mistige' weken zou een patiŽnt misbruik van de situatie kunnen maken. In theorie, want zover Veelenturf weet is er geen praktijkvoorbeeld bekend.

De politie kent wel talloze voorbeelden van andere groepen die bewust de hoornlaag van hun vingers aantasten. Criminelen om een misdaad te verbloemen, vluchtelingen om de asielprocedure te beÔnvloeden: worden ze in het ene land afgewezen, is er wellicht nog kans in een ander land. En daar is nu die derde groep bij van kankerpatiŽnten, waar de afdruk onbewust wordt gewist.

Veelenturf: ,,Vingerafdrukken worden steeds belangrijker in Nederland. Iedereen die wordt aangehouden, moet zijn vingerafdruk afgeven voor identiteitsvaststelling. Vroeger kon je nog wel eens je broertje een straf laten uitzitten, maar dat kan hierdoor niet meer."

Het Erasmus MC heeft voorlopig geen oplossing voor de gladde vingers. Het ziekenhuis adviseert om een brief van de oncoloog mee te nemen wanneer zij reisplannen hebben. De bijwerking staat los van de pijnlijke handen - soms onder de blaren - waar veel kankerpatiŽnten last van hebben na een chemo. Daar worden speciale handschoentjes voor aangeraden.