De groene AED-kast kan al levens redden, maar volgens traumachirurg Ralph de Wit kan dat nog beter. Door in de kast ook een tourniquet op te nemen, kunnen ernstige bloedingen snel en effectief behandeld worden. Hij pleit ervoor om alle AED-kasten in Nederland uit te breiden met de speciale riem.
Op veel plekken in het land hangen inmiddels de groene kasten met daarin een AED: een draagbaar apparaat dat met een elektrische schok het hartritme kan herstellen na een hartstilstand. De Wit, werkzaam bij het MST-ziekenhuis in Enschede, wil dat de inhoud van het kastje wordt uitgebreid met een tourniquet, een band die je om een arm of been kunt spannen om een slagaderlijke bloeding te stoppen. Als alternatief noemt de traumachirurg een stevig verband dat omstanders in de wond kunnen stoppen om zo het bloeden te stoppen.
Het kan soms wel vijf tot vijftien minuten duren voordat de ambulance er is
Ralph de Wit, traumachirurg MST
"Als er een ongeluk is met patiënten die een forse bloeding hebben, is het belangrijk dat er snel iemand is die in staat is om die bloeding te stoppen. Het kan soms wel vijf tot vijftien minuten duren voordat de ambulance er is." Door een tourniquet te gebruiken of een verband in de wond te proppen win je kostbare tijd, stelt De Wit. "Dan kan de patiënt in het ziekenhuis definitief behandeld worden."

Maar het is één ding om een tourniquet in de kast te hebben. Het moet ook gebruikt kunnen worden door omstanders. "Het gebruik van zo'n tourniquet is nog geen gemeengoed. Je moet er ook voor zorgen dat mensen geschoold en getraind zijn om dat ding te gebruiken", legt De Wit uit. Hij wijst op de cursus Stop de Bloeding, Red een Leven, waar mensen leren om ernstige bloedingen te herkennen. Zo kunnen ze beslissen wanneer ze een tourniquet moeten gebruiken.

In ziekenhuis MST leer je het
Ook voor het gebruik van een AED moet je een speciale training hebben gevolgd. Een landelijk alarmsysteem kan getrainde mensen oproepen wanneer er een slachtoffer in de buurt is die reanimatie nodig heeft. "Het zou mooi zijn als dat ook beschikbaar komt voor ongevallen waar mensen met bloedingen zijn", stelt De Wit.
Landelijk systeem nodig
Om de tourniquet in de AED-kast te krijgen, is er een landelijk systeem nodig, legt de chirurg uit. Het vraagt veel geld en een goede organisatie om de band in alle kasten te krijgen. "Op dit moment is er voor zover ik weet maar één plek waar dat al geregeld is. En dat is in het Erasmus MC in Rotterdam." Daar werd na een dodelijk schietincident in 2023 besloten om onder AED-kasten ook tourniquets te plaatsen.
De cursussen voor het gebruik van de speciale riem worden in ieder geval landelijk gegeven. De Wit: "Veel mensen die deelgenomen hebben aan de cursus schaffen een Stop de Bloeding-pakketje aan, als aanvulling op hun EHBO-doos die thuis of in de auto ligt. Maar het moet overal beschikbaar zijn."