Nieuwe autonome functies in de auto's van Tesla zijn door de RDW goedgekeurd voor de Nederlandse weg. Tesla-rijders mogen voortaan de openbare weg op zónder handen aan het stuur. Nederland is het eerste Europese land dat dat toestaat, en dat noemen experts een 'spannende stap'.

Vanaf vandaag wordt de functie, die door Tesla 'Full Self-Driving (Supervised)' wordt genoemd, toegelaten in Nederland. Het gaat om een modus waarin een Tesla-auto zelf gas geeft, remt en stuurt, in allerlei verschillende omstandigheden.

Nederland is het eerste Europese land waar de functie wordt toegelaten. Wereldwijd was die tot nu toe alleen beschikbaar in Australië, Canada, China, Mexico, Nieuw-Zeeland en de Verenigde Staten.

Teslarijder Richard testte de zelfrijdende functie als een van de eersten uit, bekijk hier hoe dat ging:

In Nederland kunnen Teslabezitters de functie 'de komende dagen' met een update toevoegen aan hun auto, zegt de autofabrikant. De 'Full Self-Driving'-modus gaat wel extra geld kosten: 99 euro per maand.

Helemaal zelfstandig rijden doet de auto nog niet. Er moet nog altijd een mens achter het stuur zitten om zo nodig in te grijpen. Die bestuurder kan niet ondertussen een film kijken of de krant lezen, maar moet op de weg letten. De auto houdt dat met een camera in de gaten.

De bestuurder van de auto blijft verantwoordelijk als er een ongeluk gebeurt, en moet dus ook alert blijven. Maar de auto neemt wel een stuk meer werk uit handen dan bestaande rijhulpsystemen.

Tesla zegt dat een auto met deze functies veiliger is dan een menselijke bestuurder, omdat de auto getraind is op miljarden kilometers aan data. Bovendien hebben de auto's van Tesla acht camera's aan boord om de hele omgeving in de gaten te kunnen houden. Daardoor ziet de auto gevaar eerder aankomen dan een mens, zegt de fabrikant.

Maar volgens experts brengen de nieuwe functies ook risico's met zich mee. "Het is heel spannend", zegt hoogleraar Marieke Martens, die bij TNO onderzoek doet naar zelfrijdende auto's. "De verkeersveiligheid kan verschuiven. Zo’n systeem kan menselijke fouten voorkomen, maar misschien ontstaan er ook wel nieuwe fouten, waar de mens dan alsnog voor moet corrigeren. Dan voegt het juist een extra taak toe aan het autorijden."

Ook autojournalist Carlo Brantsen is sceptisch. "Zelfs als het veilig genoeg is geacht, vrees ik toch voor de nodige ellende, want dat hebben we in de VS ook gezien. Je leert pas in de praktijk echt hoe het gaat, maar ik ben zelf niet zo graag testpersoon."

"Het kan goed zijn voor het milieu en voor de veiligheid, maar toch ben ik niet zo'n voorstander van zelfrijdende auto's", zegt Brantsen. "Als een auto alles zelf doet, kun je je afvragen of dat wel goed is voor de rijvaardigheid. Dan brengen we straks een generatie groot die gewoon niet meer kan autorijden."

Brantsen wijst ook op het gevaar dat bestuurders tóch andere dingen gaan doen achter het stuur. Ook hoogleraar Martens ziet daar een risico in.

"Hoe beter het systeem het doet, hoe meer het al voelt als een zelfrijdende auto", zegt Martens "Daar schuilt ook het gevaar: de bestuurder let niet meer op omdat ze denken dat de auto alles zelf doet. Mensen zijn nu al geneigd om te appen achter het stuur. In een auto die steeds meer zelf doet wordt dat natuurlijk helemaal aantrekkelijk."

De Tesla's bevatten wel een 'driver monitoring'-systeem. "Dan houdt het systeem in de gaten of je oplet", legt Martens uit. "Als je niet oplet krijg je een waarschuwing. Maar ja, je kan je ogen naar buiten gericht houden, dat betekent niet direct dat je ook echt oplet en op tijd kan ingrijpen als er iets misgaat. Eyes on, head off noemen wij dat."

Ook consumenten zijn kritisch, blijkt uit onderzoek van het RTL Nieuwspanel. Hoewel driekwart van de autorijders (77 procent) weleens gebruik maakt van een rijhulpsysteem, zoals een parkeerassistent of adaptive cruise control, heeft drie op de tien ook wel eens een onveilige of onverwachte situatie meegemaakt door zo'n systeem.

Een Teslarijder zegt over zijn auto: "Het systeem is te voorzichtig, als een bange bejaarde die niet goed ziet."

Volledig zelfrijdende auto's ziet een groot deel van de respondenten dan ook helemaal niet zitten. De helft geeft aan niet in een zelfrijdende auto te durven stappen, ook niet als die goedgekeurd zou zijn om de weg op te gaan.