Gewapend met een schepnet en een bakje struint ecoloog Towi van der Putten langs de IJssel. Op een nieuwe plek bij de rivier is namelijk de zeer zeldzame humus-kieuwpootkreeft ontdekt. En dat is bijzonder, want het oerbeestje is bijna uitgestorven en wordt daarom niet vaak gevonden.
De locatie is geheim, om verstoring te voorkomen, maar het beeld en de foto zeggen genoeg; langs de IJssel heeft de humus-kieuwpootkreeft het naar de zin. Het diertje is volgens de ecoloog van Natuurbalans al honderden miljoenen jaren oud. In Nederland komen eigenlijk nog maar drie soorten voor; de rest is uitgestorven.

Van der Putten is opgetogen dat er een nieuwe vindplaats is ontdekt. "Het is een kreeftachtige die een habitat nodig heeft waarbij de waterstand wisselt. Omdat in de loop der jaren het waterpeil in Nederland meer gelijk is getrokken, is het lastiger geworden. Als we hem al vinden, is dat vaak rond grote rivieren."

Een ander type kieuwpootkreeftje is het oranje-blauw zwemmend geraamte. Het is iets minder zeldzaam en leeft ook op een aantal plekken in Overijssel. "Ook hier zetten we geen pijlen naar waar hij te vinden is, al is deze iets meer voorkomend. Je wil voorzichtig zijn."
De kreeftachtigen leggen eitjes die soms wel jaren in de bodem blijven tot de omstandigheden goed genoeg zijn dat ze uitkomen.

Als je naar de kieuwpootkreeften kijkt, zie je er zeker een stukje prehistorie in. "Het zijn zwemmende geraamtes, ze zwemmen op hun rug en zijn eigenlijk niet echt veranderd sinds de oertijd. Het is mooi dat de omstandigheden in Overijssel zo goed zijn dat we ze nu vinden, maar het kan natuurlijk altijd beter."
Met een lach op zijn gezicht geeft Van der Putten aan dat de diertjes eigenlijk een soort signaalfunctie hebben. "Als de omgeving goed genoeg is voor de kieuwpootkreeft, is het vaak ook goed voor andere soorten en de biodiversiteit."