Nederlandse jongeren zijn jarenlang naar een 'gezinshuis' in Spanje gestuurd waar ze te maken kregen met extreme behandelmethodes. Dat blijkt uit onderzoek van Nieuwsuur. Experts spreken van 'structurele mishandeling en kindermarteling'.

Jongeren werden er voor straf achter stroomdraad opgesloten, kregen soms dagenlang geen eten of werden 's winters in hun ondergoed buitengesloten.

Grote jeugdhulpaanbieders, gemeenten en jeugdbeschermingsorganisaties wisten van de aanpak in het huis. Volgens Nieuwsuur ontving het in een periode van twintig jaar tientallen miljoenen euro's aan Nederlands zorggeld.

Nieuwsuur sprak met zestien oud-cliënten over hun ervaringen bij het gezinshuis, Huize Soria. Het was jarenlang onderdeel van de grote zorgorganisatie Driestroom. De kinderen kwamen er terecht via jeugdzorg of de jeugdreclassering, vaak na een lange geschiedenis bij verschillende pleeggezinnen en instellingen.

Huize Soria werd gerund door een stel. Er was plek voor tien jongeren. Het stel legde vrijheidsbeperkende maatregelen op, terwijl dat niet mag in het buitenland. Die maatregelen mogen alleen in de gesloten jeugdzorg in daarvoor aangewezen locaties in Nederland. Die staan onder streng toezicht.

Contact met de buitenwereld werd in Huize Soria beperkt en streng gecontroleerd door het stel. De jongeren vertellen over fysieke en emotionele mishandeling, zoals het onthouden van eten, slaap of wc-bezoek als straf. Ook werden jongeren geïsoleerd en moesten zij langdurig staan of zitten. Soms dagenlang in de brandende zon, met brandblaren tot gevolg.

Alle jongeren vertellen dat er zondebokken werden aangewezen in de groep. Het stel zette de rest van de groep aan om mee te doen met mishandeling of vernedering. Zo vertelt één van de jongeren over het gooien van paardenpoep over een jonge jongen.

Onderwijs kregen de kinderen in Soria alleen wanneer de gezinsouders dat een goed idee vonden, terwijl onderwijs een recht is. Volgens een traumadeskundige die Nieuwsuur sprak, vertonen veel jongeren kenmerken van kindermarteling.

Vanaf 2016 kreeg de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd meldingen over de instelling. Cliënten zeggen dat ze hun ervaringen bij terugkomst hebben gemeld bij zorgorganisaties. Eén jongen deed in 2019 bij de politie aangifte van mishandeling.

Ondanks die meldingen en meerdere onderzoeken bleven verschillende organisaties er jongeren plaatsen. De inspectie zegt dat het geen toezicht kan houden in het buitenland.

Na berichtgeving van Nieuwsuur moest Huize Soria moest eind september per direct stoppen van de Spaanse Inspectie. De vergunningen van de instelling bleken niet op orde.

Op de eigen website schrijft het huis daarover: "Met trots op wat wij in twintig jaar samen hebben opgebouwd, hebben wij op maandag 5 oktober 2026 besloten te stoppen met onze zorglocatie in Spanje." Het huis deelt 37 pagina's aan steun die het ontving na berichtgeving van Nieuwsuur.