De directeur van Zorgcentrum Samensterk heeft zichzelf bijna een miljoen euro winst uitgekeerd. Dit blijkt uit onderzoek door RTV Oost. Door de riante bonus is de zorginstelling in de rode cijfers beland. "Een eerlijke ondernemer doet dit niet."

De zorgondernemer kwam in 2019 ook al in opspraak omdat hij forse geldbedragen aan zichzelf en vrienden of familie leende voor het kopen van vastgoed. Dit monopolyspel met publiek geld is omstreden in de zorgsector.
Tienduizenden euro's werden uitgeleend. Ook de geleverde zorg schoot ernstig tekort, concludeerde de gemeente Enschede, waarna het contract stopte. Maar zeven jaar lang gaat de ondernemer ongehinderd door met geld uitlenen en zorg leveren, blijkt uit het onderzoek.
In de jaarrekeningen van de afgelopen jaren is te zien hoe de zorgondernemer zijn zorgonderneming nog steeds gebruikt als 'bank'. En daar bleef het niet bij. In 2025 besloot hij zichzelf een winstuitkering van bijna een miljoen euro over te maken. "Hier kun je moreel heel veel van vinden, maar juridisch ligt dit anders", reageert de hoogleraar recht en gezondheidszorg aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, Martin Buijsen.

"Normaal keer je zulke bedragen niet uit, daarmee breng je de continuïteit van je bedrijf in gevaar en kun je zorg niet meer leveren." Dit was volgens de hoogleraar niet mogelijk geweest als de zorginstelling groter was geweest. Samensterk blijft precies onder de radar van instanties doordat de onderneming te weinig medewerkers heeft en te weinig omzet maakt voor controleplicht.
Er is geen raad van toezicht en de jaarrekening is opgesteld door een administratiekantoor in plaats van een registeraccountant, waardoor het mogelijk is om bijna een miljoen euro winst uit te keren terwijl het bedrijf hierdoor twee ton in het rood staat. "Een goed functionerende raad van toezicht zou zeggen: 'Dit doen we niet'. Ook een registeraccountant zou grote aarzelingen hebben."
Een eerlijke ondernemer doet dit niet
Martin Buijsen, hoogleraar
Maar doordat de zorginstelling wettelijk niet verplicht is om beide toezichthouders te hebben, kan de ondernemer zichzelf verrijken met bijna een miljoen. "Hoe verantwoord vindt een ondernemer het om zo’n dividend uit te keren? Een eerlijke ondernemer doet dit niet", reageert Buijsen.
Volgens de zorginstelling kan het voorbestaan van de zorginstelling niet alleen worden beoordeeld op basis van informatie in de jaarrekening. De zorginstelling reageert niet inhoudelijk op wat zij ervan vinden om publieke middelen uit te lenen voor het kopen van vastgoed en waarom er zo'n bedrag als winst is uitgekeerd aan de directeur.
Dit is geen nieuw fenomeen. De Nederlandse Zorgautoriteit pleit al langer voor een maximale dividenduitkering, oftewel winstuitkering, voor zorgondernemers. Er zijn meer zorgondernemers die gemeenschapsgeld gebruiken voor andere doeleinden dan zorg.

"Meestal gaat het om vastgoed, en dat is een rode vlag. Dat maakt het dat deze ondernemers aandacht verdienen", reageert Buijsen. Toch lukt het deze ondernemers om buiten beeld te blijven.
Terwijl de ondernemer van Samensterk niet meer gecontracteerd is bij de gemeente Enschede, maakt de organisatie via persoonsgebonden budgetten (pgb's) een omzet van anderhalf miljoen. Dit is geld dat mensen van de overheid ontvangen voor hulp, begeleiding of zorg door ouderdom, chronische ziekte of een beperking.

Via verschillende wegen en onder verschillende wetgeving worden deze pgb's gegeven. Hierdoor zijn er ook verschillende toezichthouders: gemeenten, zorgverzekeraars en zorgkantoren. Volgens Buijsen zie je dat gemeenten uitgekeken zijn op zorgbureaus als Zorgcentrum Samensterk, maar de zorgkantoren en zorgverzekeraars nog niet.
Zorgkantoren en zorgverzekeraars werden niet door de gemeente op de hoogte gebracht van de gang van zaken bij Samensterk: "Er was en is geen wettelijke grondslag om inhoudelijke informatie te mogen delen met het zorgkantoor", reageert de woordvoerder.
Persoongebonden budget (pgb)
De gemeente bepaalt of mensen een pgb's krijgen voor huishoudelijke hulp of begeleiding thuis. De hulp valt dan onder de WMO of Jeugdhulp. De gemeente is ook verantwoordelijk voor toezicht.

Wanneer mensen intensieve en blijvende zorg nodig hebben, dan bepaalt het Centrum Indicatiestelling Zorg van het ministerie dit. Het persoongebonden budget valt dan onder de Wet langdurige zorg. Het zorgkantoor houdt toezicht.

Voor wijkverpleging en persoonlijke verzorging wordt dit bepaald door de zorgverzekeraar. De zorg valt dan onder de Zorgverzekeringswet. De zorgverzekeraar controleert deze bestedingen.

Mensen die zorg nodig hebben zoals verpleging, huishoudelijke hulp en begeleiding ontvangen dit bij Zorgcentrum Samensterk. Dit laat zorgkantoor Menzis weten, die verantwoordelijk is voor het toekennen van geld voor deze zorg. Maar hoe zit het dan met het toezicht op deze zorgbureaus?
"Voor pgb-zorgaanbieders, zoals Zorgcentrum Samensterk, hebben zorgkantoren nagenoeg geen mogelijkheden om op goede wijze signalen over kwaliteit of dienstverlening van pgb-zorgaanbieders te registreren en te beoordelen", laat het zorgkantoor desgevraagd weten.

Zorginstellingen, zoals Samensterk, die via persoonsgebonden budgetten publieke middelen ontvangen, hebben geen contract met gemeenten, zorgkantoren of zorgbureaus. Mensen die deze vorm van zorg ontvangen, bepalen zelf bij wie zij zorg kopen.
Verantwoordelijke toezichthouders zoals de Nederlandse Zorgautoriteit en zorgkantoor Menzis laten beide weten dat in de huidige wetgeving beperkte mogelijkheden zijn voor toezicht op zorgkantoren zoals Samensterk. "Informatie over zorgaanbieders die via pgb zorg verlenen aan Wlz-cliënten verzamelen en registreren wij niet", laat Menzis weten.

"Zorgcentrum Samensterk valt onder de uitzonderingsregel van de Wet Toelating Zorginstellingen en mag dividend uitkeren", legt de Nederlandse Zorgautoriteit uit. De toezichthouder kijkt alleen of de zorginstelling transparant is over betalingen zoals het lenen van geld of een dividenduitkering. Er wordt niet gekeken naar de hoogte hiervan en of hierdoor het voortbestaan van een organisatie in gevaar komt.
Hierdoor kan er een winstuitkering van een miljoen worden overgemaakt waardoor het bedrijf in het rood staat, zoals bij de zorginstelling in Enschede. Toch hoopt hoogleraar Buijsen dat "zorgkantoren en zorgverzekeraars niet meer samenwerken met zulke partijen".