Voor de één is carnaval een feest van cultuur, traditie en verbinding, voor de ander is het vooral 'zuipen en hoempapa'. Dat botst, en daarom vindt een aanzienlijk deel van de carnavalsvierders dat buitenstaanders eigenlijk niet welkom zijn, of zich moeten aanpassen, blijkt uit onderzoek van het RTL Nieuwspanel.

Dit weekend staat voor veel mensen in het teken van carnaval: 1 op de 5 gaat het vieren. Het is allang geen feest meer dat alleen onder de grote rivieren wordt gevierd, maar het zwaartepunt ligt daar nog altijd. Limburgers vieren het het meest (58 procent), Noord-Brabant volgt op de voet (48 procent). Maar ook in Twente, delen van Gelderland en Zeeland is het feest populair.

Als feestvierders wordt gevraagd naar de essentie van carnaval, noemen zij massaal woorden als 'gezelligheid', 'saamhorigheid' en 'verbroedering'. Het is volgens hen een feest van verbinding, cultuur en traditie. "Carnaval dat vier je niet, dat moet je beleven. Dat is een geveul", schrijft een deelnemer. Een ander: "Iedereen gelijk en samen feesten."

En hoewel carnaval historisch verbonden is met de katholieke vastentijd, geven veel mensen aan dat dat religieuze inmiddels wel naar de achtergrond is verdwenen. Het samenkomen, oude vrienden zien, even ontsnappen aan de dagelijkse sleur, dat staat volgens de carnavallers centraal.

Voor veel zuiderlingen die voor studie, de liefde of het werk zijn uitgevlogen naar de randstad is carnaval hét moment om terug naar hun roots te gaan. De NS en presentator Lex Uiting zorgen ervoor dat je samen met je vrienden met de trein 'Nao ’t Zuuje' kan:

Mensen 'van buiten' kijken heel anders naar carnaval. 'Zuipen en vreemdgaan', 'hoempapa-muziek' en 'alle normen verdwijnen', zeggen deelnemers die geen carnaval vieren.

Carnavalsprovincies Brabant en Limburg zitten dan ook niet echt te wachten op buitenstaanders dit weekend. Een krappe meerderheid van de Brabanders (53 procent) vindt dat carnaval een lokaal feest is en mensen van buiten dus beter thuis kunnen blijven. In Limburg ligt dat iets lager: 43 procent.

Het zijn vooral de regio's die veel buitenstaanders trekken, die daar niet (meer) op zitten te wachten: Tilburg, Den Bosch en Breda willen het het liefst alleen met hun eigen mensen vieren. In Eindhoven en Limburg zijn ze toleranter, maar daar komen ook minder mensen van buiten.

Wie van boven de rivieren naar het zuiden afreist, doet er volgens veel vierders goed aan zich te verdiepen in lokale gebruiken, passende kleding en omgangsvormen. Carnaval mag dan draaien om vrijheid en loslaten, voor veel Brabanders en Limburgers blijft het óók een kwestie van traditie en identiteit.